Οι τερμίτες είναι έντομα που ανήκουν στην τάξη των Ισόπτερων. Είναι μικρόσωμα έντομα 3 – 22 mm, ανήκουν στην οικογένεια των ξυλοφάγων εντόμων και πολλοί τα μπερδεύουν με τα μυρμήγκια. Οι τερμίτες ζουν σε συνεργατικές, ανάμικτες ομάδες γνωστές ως αποικίες. Κάθε κοινωνία έχει διαφορετικές οσμές, οι οποίες διευκολύνουν τα μέλη τους να αναγνωρίζουν τους συντρόφους και τα υπόλοιπα μέλη των αποικιών.
Μέσα στις αποικίες υπάρχουν τρεις κοινωνικές ομάδες, γνωστές ως κάστες. Οι κάτσες αποτελούνται από αναπαραγωγικά άτομα (βασιλιάς, βασίλισσα, σμηνουργοί), εργάτες και οπλίτες. Τα αναπαραγωγικά άτομα είναι πτερωτά άτομα και αποτελούν τους «ιδρυτές» μιας αποικίας. Τα άτομα αυτά είναι συνήθως εμφανή όταν εξέρχονται από το έδαφος έπειτα από έντονη βροχόπτωση.
Οι εργάτες, είναι η πιο πολυπληθής ομάδα μέσα στην αποικία και είναι αυτοί που φέρουν σε πέρας το σύνολο των εργασιών. Έχουν ωχρόλευκο χρώμα, είναι άπτεροι και τυφλοί. Οι εργασίες τους περιλαμβάνουν: κατασκευή στοάς, ανεύρεση τροφής και διατροφή των άλλων ατόμων στην αποικία. Η σίτιση της αποικίας επιτυγχάνεται μέσω του φαινομένου της τροφάλλαξης. Τροφάλλαξη ονομάζεται η μεταφορά τροφής ή άλλων υγρών μεταξύ μελών μίας αποικίας από στόμα σε στόμα ή από τον πρωκτό στο στόμα. Επίσης φαίνεται ότι η τροφάλλαξη είναι υπεύθυνη για τον καθορισμό του αριθμού των ατόμων σε μια αποικία. Οι οπλίτες έχουν κυρίως αμυντικό ρόλο και για τον λόγο αυτό διαθέτουν γνάθους.
Μαζί με τα σαράκια, οι τερμίτες αποτελούν τους κυριότερους ζωϊκούς εχθρούς του ξύλου , προκαλώντας μεγάλες ζημιές σε ξύλινα πατώματα, κουφώματα, έπιπλα, ξύλινα αντικείμενα, καθώς επίσης και σε βιβλία. Τις περισσότερες φορές, οι εν λόγω ζημιές αποδίδονται λανθασμένα σε μυρμήγκια ή στην υγρασία.
Η καταλληλότερη θερμοκρασία για τη δράση και την ανάπτυξη των τερμιτών, είναι μεταξύ 24 – 35oC. Σε πιο ψυχρές συνθήκες, μένουν ανενεργοί μέχρι η θερμοκρασία να τους ευνοήσει. Καθώς το σώμα τους είναι μαλακό και ευάλωτο στην αφυδάτωση, συχνά προτιμούν τις συνθήκες υγρασίας.

Υπόγειοι τερμίτες

Είναι η πιο καταστροφική αποικία τερμιτών. Η αποικία τους περιλαμβάνει τα αναπαραγωγικά άτομα, τους εργάτες και τους οπλίτες. Έχουν πολύ μεγάλο πληθυσμό και ζουν στο δάσος σε μέρη με υγρασία κατασκευάζοντας στοές για να επικοινωνούν και να προσεγγίζουν το ξύλο. Σημάδι προσβολής είναι η εμφάνιση πτερωτών ατόμων μετά από όψιμες καλοκαιρινές και πρώιμες χειμερινές βροχές. Οι τερμίτες αυτοί τρέφονται με τα μαλακά τμήματα του ξύλου. Μέρη του ξύλου που αποκτούν σκούρο καφέ χρώμα και έχουν σκασίματα επάνω τους αποτελούν ένδειξη προσβολής από τερμίτες.

 


Τερμίτες ξηρού ξύλου

Πιστεύεται ότι η ομάδα αυτών των τερμιτών είναι πρωτόγονο είδος καθώς δεν έχει τάξη εργατών. Οι τερμίτες αυτοί δεν φτιάχνουν φωλιές στο έδαφος καθώς μένουν επάνω σε αυτό. Δεν έχουν ιδιαίτερη απαίτηση στην υγρασία και προσβάλουν το ξηρό και μη αποσυντεθημένο ξύλο.
Σημάδι προσβολής τους είναι η εμφάνιση περιττωμάτων στα ανοίγματα του ξύλου και η εμφάνιση πτερωτών ατόμων τις ζεστές μέρες του φθινοπώρου.

Τερμίτες υγρού ξύλου

Μαζί με τους τερμίτες ξηρού ξύλου θεωρούνται και αυτοί πρωτόγονο είδος καθώς δεν παρουσιάζουν κοινωνική οργάνωση. Σε αντίθεση όμως με τους τερμίτες ξηρού ξύλου αυτοί έχουν ιδιαίτερη προτίμηση σε υγρές συνθήκες. Παρατηρούνται σε πεσμένους κορμούς δένδρων και σε ξύλα που έρχονται σε επαφή με πηγή υγρασίας. Αν καταφέρει να εγκατασταθεί σε ένα σημείο, παραμένει εκεί μέχρι να το καταναλώσει όλο. Τα πτερωτά άτομα εμφανίζονται συνήθως ανάμεσα στον Ιούλιο και τον Οκτώβριο.

Τερμίτες θεριστές

Η ομάδα τερμιτών μοιάζει με τους υπόγειους τερμίτες όσον αφορά την δομή της φωλιάς τους. Η διαφορά τους όμως είναι ότι διανύουν μικρές αποστάσεις για να φτάσουν στην τροφή τους. Κόβουν και μαζεύουν μικρά κομμάτια από φυτά και τα μεταφέρουν πίσω στη φωλιά τους.

Οι τερμίτες μαζί με το σαράκι αποτελούν τους κυριότερους εχθρούς του ξύλου, προκαλώντας τεράστιες ζημιές σε ξύλινα πατώματα, κουφώματα, έπιπλα, ξύλινα αντικείμενα, βιβλία και γενικά οτιδήποτε περιέχει κυτταρίνη. Οι τερμίτες όμως είναι πιο καταστροφικοί από το σαράκι γιατί είναι πολύ μεγαλύτεροι σε πληθυσμό και καταστρέφουν ολοσχερώς σε μικρό χρονικό διάστημα το ξύλο που προσβάλλουν.

Η εταιρείας μας Splendid group έχει ειδικό μηχάνημα ανίχνευσης θερμικής απεικόνισης που μας επιτρέπει να βρούμε τα σημεία προσβολής των τερμιτών. Έπειτα τοποθετεί το ειδικό σκεύασμα στις οπές και σκισίματα που έχουν προκύψει από τους τερμίτες. Το σκεύασμα αυτό βασίζεται στη μέθοδο trap – treat – release που εκμεταλλεύεται την κοινωνικότητα των τερμιτών οι οποίοι τρέφονται με τροφάλαξη. Οι εργάτες είναι αυτοί που μπορούν να πέμψουν το ξύλο και στη συνέχεια να μοιράσουν την τροφή στα υπόλοιπα άτομα. Χρησιμοποιώντας τους εργάτες λοιπόν σαν δόλωμα πετυχαίνουμε να μεταφέρουμε την τοξική για τους τερμίτες ουσία σε όλη την αποικία, είτε με τροφάλαξη, είτε με επαφή.